Kediler Neden Kusar? Kusmuk Renklerine Göre (Sarı, Köpük, Tüy) Sağlık Rehberi

Gecenin bir yarısı, derin bir uykudasınız. Aniden o korkunç, ritmik sesle gözlerinizi açıyorsunuz: "Öğk... öğk... öğk..."

Her kedi sahibinin yakından tanıdığı ve duyduğu an tüylerini diken diken eden bu ses, genellikle halının tam ortasına bırakılan nahoş bir sürprizle son bulur. O an hissettiğiniz ilk duygu temizlik endişesi olsa da, hemen ardından kalbinizi bir korku kaplar: "Acaba kedim hasta mı? Neden kustu? Rengi neden sarı?"

Endişelenmeyin, yalnız değilsiniz. Kusma, kedilerde en sık görülen semptomlardan biridir. Bazen sadece kendini temizlerken yuttuğu tüyleri çıkarmak gibi masum bir nedenden, bazen de midesine dokunan bir mamadan kaynaklanabilir. Ancak bazı durumlar vardır ki, bu bir "imdat" çığlığıdır.

Kedi Kumu Deposu olarak, sadece kedinizin tuvalet konforunu değil, genel sağlığını da önemsiyoruz. Çünkü biliyoruz ki, sağlıklı bir sindirim sistemi, temiz bir kum kabıyla başlar. Bu dev rehberde, kedinizin kusmuğunun renginden kıvamına kadar her detayın ne anlama geldiğini, ne zaman "evde takip" yapabileceğinizi ve ne zaman "veterinere koşmanız" gerektiğini tüm şeffaflığıyla anlatacağız.

Hazırsanız, dedektiflik şapkanızı takın; minik dostunuzun midesinde neler olup bittiğini çözüyoruz.

İlk Ayrım: Kusma mı, Regürjitasyon mu?

Veteriner hekiminizi aradığınızda size soracağı ilk soru muhtemelen şudur: "Gerçekten kustu mu, yoksa yediğini geri mi çıkardı?" Bu ikisi birbirinden tamamen farklıdır.

Kusma (Aktif Eylem)

Kusma, midenin içeriğini boşaltmak için aktif bir çaba gerektirir.

• Belirtileri: Kedinizin karnı kasılır, boynunu ileri uzatır, öğürme sesleri çıkarır ve ciddi bir efor sarf eder.
• İçerik: Çıkan şey genellikle sindirilmiş mama, safra (sarı sıvı) veya tüy yumağıdır.

Regürjitasyon (Pasif Eylem)

Bu, gıdanın mideye inmeden yemek borusundan geri gelmesidir.

• Belirtileri: Efor, öğürme veya karın kasılması yoktur. Kedi yürürken aniden ağzından bir şey düşürebilir.
• İçerik: Genellikle sindirilmemiş, bütün haldeki mamalardır ve "boru" (yemek borusu) şeklini almıştır. Genellikle hızlı yemekten kaynaklanır.

Kusmuk Renklerine Göre Anlamlar (Görsel Sağlık Rehberi)

Kedinizin çıkardığı sıvının rengi, sorunun kaynağı hakkında bize hayati ipuçları verir. İşte renklerin dili:

🟡 Sarı veya Yeşil Sıvı (Safra)

Eğer kediniz köpüklü sarı veya yeşilimsi bir sıvı kusuyorsa, bu midesinin boş olduğunu gösterir.

• Neden: Mide boştur ve bağırsaklardan mideye safra geri tepmiştir.
• Anlamı: Genellikle "Açlık Kusması" (Bilious Vomiting Syndrome) olarak bilinir. Kediniz çok uzun süre aç kalmış olabilir. Ayrıca gastrit, pankreatit veya safra kesesi sorunlarına da işaret edebilir.

⚪ Beyaz Köpük veya Şeffaf Sıvı

Sarı kusmaya benzer şekilde, bu da genellikle midenin boş olduğunu gösterir.

• Neden: Mide asidinin artması veya mide zarının tahriş olması (Gastrit).
• Önemli Not: Bazen bu köpük, arkadan gelecek büyük bir tüy yumağının habercisidir. Kedi tüyü çıkarmaya çalışırken önce mide sıvısını atabilir.

🟤 Sindirilmemiş Mama (Katı)

Kediniz yemeğini yedikten kısa süre sonra, mamaları olduğu gibi geri çıkarıyorsa:

• Neden: Çok büyük ihtimalle çok hızlı yemiştir. Biz buna "Scarf and Barf" (Tıkın ve Kus) sendromu diyoruz. Mide, aniden gelen yoğun gıdayı tolere edememiş ve geri göndermiştir.
• Diğer Sebep: Gıda intoleransı veya mama değişikliğine tepki olabilir.

☕ Kahverengi veya "Kahve Telvesi" Görünümü (⚠️ TEHLİKE)

Eğer kusmuk koyu kahverengi, pıhtılı ve kahve telvesine benziyorsa:

• Anlamı: Bu, sindirilmiş kan demektir. Midede veya ince bağırsağın üst kısmında bir kanama olduğuna işaret eder.
• Aksiyon: Acilen veteriner hekime gidilmelidir.

🔴 Kırmızı veya Pembe (Taze Kan) (🚨 ACİL)

Kusmukta parlak kırmızı kan veya pembeleşme varsa:

• Anlamı: Ağız, yemek borusu veya boğazda aktif bir yaralanma, yırtılma veya ciddi bir travma vardır.
• Aksiyon: Zaman kaybetmeden en yakın kliniğe başvurmalısınız.

En Yaygın Kusma Nedenleri: Suçlu Kim?

Rengi analiz ettik, peki altta yatan sebep ne olabilir?

1. Tüy Yumakları (Hairballs) 

Kediler uyanık oldukları zamanın %30'unu kendilerini temizleyerek geçirirler. Dilleri zımpara gibidir ve ölü tüyleri yutarlar. Genellikle bu tüyler dışkı yoluyla atılır ancak bazen midede birikip topaklaşır. Kedi bunu atmak için kusar. Bu, ayda 1-2 kez oluyorsa normal kabul edilebilir.

2. Diyet Hataları ve Hızlı Yeme 

Kedinizin mamasını aniden değiştirmek midesini bozabilir. Ayrıca bazı kediler mamayı çiğnemeden yutar. Mide bu bütün parçaları sindiremez ve geri gönderir.

3. Yabancı Cisim Yutma (Pica Sendromu) 

Kediler meraklıdır. İp, lastik toka, poşet parçası veya oyuncak parçaları yutabilirler. Bu cisimler mide çıkışını veya bağırsakları tıkayabilir. Bu durum, sürekli kusmaya neden olan hayati bir risktir.

4. Parazitler 

Özellikle yavru kedilerde iç parazitler mideyi tahriş ederek kusmaya neden olur. Hatta bazen kusmukta canlı parazit (makarna şeklinde) görülebilir.

5. Toksinler ve Zehirlenme 

Evdeki zambak, difenbachia gibi bitkiler, açıkta bırakılan deterjanlar veya antifriz... Zehirlenmenin ilk belirtisi genellikle şiddetli ve durdurulamayan kusmadır.

Tüy Yumakları ile Savaş: Doğal Çözümler

Eğer sorunun tüy yumağı olduğundan eminseniz, evde yapabileceğiniz basit müdahaleler vardır:

• Malt Macunu: Kediler için üretilen malt macunları, tüylerin etrafını sararak kayganlaştırır ve kusmadan (dışkı yoluyla) atılmasını sağlar.
• Düzenli Tarama: Kedinizi (özellikle mevsim geçişlerinde) her gün taramak, yutulan tüy miktarını %90 oranında azaltır.
• Kedi Çimi: Kedi çimi, lifli yapısıyla sindirimi rahatlatır ve tüy yumağının atılmasına yardımcı olur.

 Ne Zaman Veterinere Koşmalı? (Kırmızı Çizgiler)

Kusan her kedi için veterinere gitmeye gerek yoktur ancak aşağıdaki durumlar kırmızı çizgidir:

1. Süre: Kusma 24 saatten uzun sürüyorsa.
2. Sıklık: Saatte birden fazla kez kusuyorsa.
3. İçerik: Kusmukta kan, dışkı kokusu veya yabancı cisim varsa.
4. Eşlik Eden Belirtiler: İshal, halsizlik, saklanma, ateş veya iştahsızlık varsa.
5. Su İçip Kusma: Su içtikten hemen sonra bile kusuyorsa (bu ciddi bir tıkanıklık veya dehidrasyon belirtisidir).

Hastalık Döneminde Hijyen ve Tuvalet Takibi 

Kusan bir kedinin sindirim sistemi komple bozulmuş olabilir. Mide sorunlarına genellikle ishal veya kabızlık eşlik eder. Bu süreçte kedinizin tuvaletini takip etmek, veterinere vereceğiniz bilgiler açısından hayati önem taşır.

Dışkı Kontrolü Neden Önemli?

Veterineriniz size "Dışkısı nasıl?" diye soracaktır.

• Eğer iyi topaklanmayan bir kum kullanıyorsanız, dışkının kıvamını (cıvık mı, sert mi, kanlı mı) anlamanız zorlaşır.
• Felin Kedi Kumları, üstün topaklanma teknolojisi sayesinde sıvıyı ve dışkıyı anında hapseder. Böylece temizlik yaparken dışkı formunu net bir şekilde görebilir, gerekirse fotoğrafını çekip hekiminize gösterebilirsiniz.

Koku Hassasiyeti ve Hijyen

Hasta kedilerin dışkıları, metabolizmaları bozulduğu için normalden çok daha ağır kokabilir. Bu hem sizin hem de hassas burnu olan kediniz için rahatsız edicidir.

• Kötü Kokuyu Hapseden Kedi Kumları: Kedi Kumu Deposu’nda bulabileceğiniz kedi kumları, tavsiye edilen şekilde kullanıldıkları taktirde herhangi bir ilave parfüme ihtiyaç duyulmadan kötü kokuları hapsetme özelliğine sahiplerdir.
• BorLock Teknolojisi: Kedi Kumu Deposu’ndan temin edebileceğiniz BorLock ürünlerinde kullandığımız Bor minerali teknolojisi, kötü kokuyu maskelemez, kaynağında yok eder. Hastalık sürecinde evinizin havasını temiz tutar.
• Tozsuzluk: Kusan bir kedinin bağışıklığı düşüktür. Ciğerlerini yormamak için %99.5 tozsuz kum kullanmak, iyileşme sürecine destek olur.

Evde Tedavi ve Bakım Önerileri

Veterineriniz ciddi bir durum olmadığını söylediyse, mideyi rahatlatmak için şunları yapabilirsiniz:

• Mideyi Dinlendirmek: Veteriner onayıyla 12 saat mama vermeyip sadece su vererek mideyi toparlanması için dinmeye bırakabilirsiniz.
• Yavaş Yeme Kapları: Eğer kediniz "hızlı yiyenler kulübü" üyesiyse, labirent şeklindeki mama kapları yeme hızını yavaşlatarak kusmayı %100'e yakın önler.
• Az ve Sık Besleme: Mideyi yormamak için günlük mama miktarını 5-6 küçük öğüne bölün.
• Mama Geçişi: Mamasını değiştirecekseniz bunu asla bir günde yapmayın. Eski ve yeni mamayı karıştırarak 7 güne yayılmış bir geçiş planı uygulayın.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Kediler neden ot yer ve sonra kusar?

Kediler, midelerindeki rahatsızlığı gidermek veya parazitleri atmak için içgüdüsel olarak ot yerler. Ot, mideyi gıcıklar ve kusmayı tetikler. Bu, kedinin kendini "temizleme" yöntemidir.

Kedim kustuktan sonra ne zaman mama vermeliyim?

Kustuktan hemen sonra mama vermeyin. Mide çok hassastır. En az 2-4 saat bekleyin ve ardından çok küçük bir porsiyon (bir tatlı kaşığı kadar) vererek tepkisini ölçün.

Sarı su kusması tehlikeli midir?

Tek seferlik sarı su (safra) kusması genellikle mide boşluğundan kaynaklanır ve tehlikeli değildir. Ancak bu durum gün boyu devam ederse veya kronikleşirse veteriner kontrolü şarttır.

    Panik Yok, Gözlem Var

Kusma, kedinizin size "Hey, içerde işler yolunda gitmiyor!" deme şeklidir. Çoğu zaman basit bir tüy yumağı veya hızlı yenen bir mamadan kaynaklansa da, bir kedi sahibi olarak görevimiz iyi bir gözlemci olmaktır.

Rengi kontrol edin, sıklığı not alın ve tuvaletini gözlemleyin. Unutmayın, kedinizin sağlığı tuvaletinden belli olur. Hastalıkta ve sağlıkta, en iyi hijyen takibi ve konfor için Kedi Kumu Deposu'nun tozsuz, doğal ve uzman onaylı kedi kumu ürünlerine güvenebilirsiniz.

Geçmiş olsun patili dostumuza! 

Aşağıdaki blog yazılarımızda ilginizi çekebilir;

Kedi Tüy Dökülmesine Karşı Etkili Çözümler: Beslenme, Bakım ve Çevresel Önlemler

Kedi Kumu Alerjisi Belirtileri: Kediniz Kumu Reddediyorsa Nedenleri ve Doğru Kum Tercihi

Banyodaki Takipçi: Kediniz Neden Siz Tuvaletteyken Kapıda Bekler?